← بازگشت به مجله طرح نوین
مجله حقوقی طرح نوین اندیشه

اصل عدم اشتراک

یک لفظی داریم که دو معنی دارد. شک داریم آیا هر دو معنی حقیقی است یا یکی حقیقی است و دیگری مجازی؟ اگر لفظی دو معنی داشته باشد دو حالت وجود دارد: 1- یا هر دو حقیقی 2- یا یکی حقیقی و دیگری مجازی است. در اینجا طبق اصل عدم اشتراک می‏گويیم یکی حقیقی است و یکی مجازی. علت و دلیل این اصل این است که اگر هر دو معنی حقیقی بود، مخاطب هیچ چیز نمی‏فهمد زیرا قرینه‏ای وجود نداشت ولی حالا که یکی از معانی حقیقی و دیگری مجازی است، دست مخاطب باز است زیرا می‏تواند به سراغ راههایی که بوسیلة آن می‏توان معنای حقیقی را از معنای مجازی تشخیص داد، برود و آنگاه اصالة الحقیقه را جاری می‏سازد و مي‌گوید معنای حقیقی منظور است.

نکته: تمام اصول فوق در یک اصل خلاصه می‏گردد یعنی به جای شش اصل می‏توانیم یک اصل را بیان کنیم که مادر همۀ این شش اصل می‏باشد که عبارت است از اصالة الظهور