← بازگشت به مجله طرح نوین
مجله حقوقی طرح نوین اندیشه

علل رافع مسؤوليت كيفري در قتل عمد

1ـ اكراه در قتل عمدي موضوع مواد 375 الي 380.

مي‌دانيم اكراه در قتل مجوز قتل نبوده و مرتكب قصاص مي‌شود و اكراه‌كننده، به حبس ابد محكوم مي‌شود.

2ـ قتل در حالت مستي: به موجب ماده 307 رافع مسؤوليت نبوده و مرتكب قصاص مي‌شود.

3ـ قتل در حالت خواب و بيهوشي (ماده 153).

 

راههاي اثبات جنايت:

به موجب ماده 312 طرق اثبات جنايت همان طرق اثبات ساير جرایم است با اين تفاوت كه قسامه نيز از طرق اثبات جنايت است.

نكته: قسامه دليلي است كه فقط در جنايات قابل اعمال است و در طول سايردلايل قرار دارد يعني اگر دليل ديگري نبود مي‌رويم سراغ قسامه.

نكته: قسامه هم انواع قتل را مشخص مي‌كند و هم اصل قتل را البته در جراحات قسامه فقط ديه را اثبات مي‌كند نه قصاص را.

نكته: مي‌دانيم اجراي قسامه نياز به ظن حاكم دارد كه از طريق اَماره و قرینه به دست مي‌آيد يعني همان لوث (امارات و قرائني كه موجب ظن حاكم مي‌شود).

نكته: تعداد و نصاب قسامه در قتل عمدي50 سوگند توسط50 نفر از خويشاوندان و بستگان مدعي است و يادمان باشد، سوگند شاكي خواه زن باشد خواه مرد جزء نساب قسامه است و با تكرار سوگند قتل ثابت نمي‌شود اما جهت تبرئه از طريق قسامه، متهم اگر 50 نفر نداشت چه زن باشد وچه مرد مي‌تواند 50 قسم خورده و تبرئه شود.

نكته: نصاب قسامه در قتل غيرعمد سوگند 25 نفر است و براي قسامه نخست متهم ارائه دليل مي‌كند.

نكته: عدم جواز توريه يعني اينكه اداكننده سوگند بايد يقين داشته باشد بر آن چيزي كه سوگند مي‌خورد و بعداً نگويد منظورم چيز ديگري بوده است.