← بازگشت به مجله طرح نوین
مجله حقوقی طرح نوین اندیشه

هدايت عمليات جنگی

کنوانسيون چهارم ژنو مورخ 1949 اولين سند حقوقی است که به طور خاص به مسايل غيرنظاميان در زمان جنگ می‌­پردازد و پروتکل شماره يک ژنو در 1977 کاملترين سند در رابطه با حمايت از غيرنظاميان را تشکيل می‌­دهد.

برخی از گروه­های افراد غيرنظامی‌ در چارچوب حقوق بشر دوستانه از حمايت خاص برخوردارند که از اين قرارند: بيگانگان- پناهندگان- آپارتايد- زنان- کودکان- روزنامه‌نگاران.

افراد غيرنظامی‌ به تمامی‌ کسانی اطلاق می‌­شود که رزمنده نيستند. به موجب کنوانسيون 1907 لاهه، کنوانسيون­های 1949 ژنو و پروتکل­های الحاقی 1977 رزمنده کسی است که جزو اعضای نيروهای مسلح و حتی چريک يا داوطلبانی می‌‌باشد که اولاً به صورت علنی، سلاح حمل می‌­کند. ثانياً زير نظر يک فرمانده عمل می‌­نمايد. ثالثاً در عمليات خود از قواعد و عرف­های جنگی تبعيت می‌­کند. رابعاً دارای علايم قابل شناسايی و قابل تفکيک از بقيه است. از جمله حمايت­هايي که در مورد غيرنظاميان به عمل می‌­آيد و اصول رفتار انسانی را تشکيل می‌­دهد عبارتست از:

1- عدم اعمال فشارهای فيزيکی و روانی برای اخذ اطلاعات

2- عدم اذيت و آزار جنسی و شکنجه و از اين قبيل

3- عدم اعمال مجازات­های دسته جمعی، چپاول، گروگان­گيری و اقدامات متقابل عليه افراد و اموال

4- تبادل اخبارمربوط به افراد با خانوادة خود

5- تسهيل امکان مراجعه به نهادهای حامی‌ مثل کميتة بين­المللی صليب سرخ و غيره