← بازگشت به مجله طرح نوین
مجله حقوقی طرح نوین اندیشه

جمع عرفي

در باب تعارض ادله، اين قضيه مشهور است كه «اَلجَمْعُ مَهْمَا اَمْكَنَ اَوْلَي مِن الطَّرح» يعني تا آنجا كه ممكن باشد، جمع ميان دو يا چند دليل متعارض و به كار بستن آنها بهتر از «طرح» و دور انداختن يكي يا هر دوي آنهاست.

در كجا جمع ممكن است:

  1. تعارض ظاهري بين عام و خاص و بين مطلق و مقيد.
  2. تقدم نص بر ظاهر.
  3. تقديم اظهر بر ظاهر.
  4. هر گاه قدر متيقّني خارج از دلالت لفظي در بين باشد چون در اين فرض از ابتدا تعارضي نيست.